Dağ kekiği nedir, mutfakta nasıl kullanılır ve saklanır?
Bir tutam kekik, sıradan bir tabağı bir anda tanıdık bir sofraya dönüştürebilir. Izgara etin üzerinde, zeytinyağlı bir salatada ya da kahvaltıda peynirin yanında, kekik Türk mutfağında en çok elin gittiği baharatlardandır. Peki dağ kekiği nedir, mutfakta hangi yemeğe ne zaman ve ne kadar eklenir? Bu yazıda kuru kekiğin mutfaktaki kullanımını, püf noktalarını ve aromasını koruyarak nasıl saklayacağınızı anlatıyoruz.
Dağ kekiği nedir?
Kekik, yaprakları kurutularak baharat olarak kullanılan aromatik bir bitkidir. Halk arasında “kekik” adı tek bir bitki için değil, birbirine benzeyen birden fazla aromatik bitki için kullanılır; bu yüzden bir yöreden diğerine kekiğin kokusu ve tadı farklılık gösterebilir.
“Dağ kekiği” ifadesi ise mutfakta genellikle dağlık bölgelerden gelen kekik için kullanılır. Keçim Benim’de sunduğumuz dağ kekiği, ürün adında da yazdığı gibi Kaz Dağlarından gelir ve 50 gramlık paketlerde sunulur. Kaz Dağları, çiftliğimizin bulunduğu Edremit ve Akçay çevresine komşu bir dağ silsilesidir.
Paketlerimizi, peynirimizi, salçamızı ve balımızı nasıl özenle hazırlıyorsak aynı özenle hazırlayıp yola çıkarıyoruz. Bu küçük paket, mutfakta elinizin altında durması için.
Kuru kekik mutfakta nasıl kullanılır?
Kuru kekik, taze otlara göre daha yoğun bir aromaya sahiptir; bu yüzden az miktar çoğu zaman yeterlidir. Birkaç temel alışkanlık, kekik kullanırken farkı tabağa yansıtır:
- Avucunuzda ufalayın: Kekiği yemeğe eklemeden önce avucunuzun içinde ya da parmaklarınızın arasında hafifçe ufalayın; dallı ya da iri yapraklı parçalar varsa bu sırada ayıklayabilirsiniz. Bu küçük hareket, yaprakların kokusunun açılmasını sağlar ve tadı tabakta daha iyi duyulur.
- Az başlayın: Bir tutamla başlayıp tadına baktıktan sonra artırın. Fazla kekik, yemeğe acımsı ve baskın bir tat verebilir.
- Yağla buluşturun: Kekiğin aroması yağda daha iyi taşınır. Zeytinyağına ya da tereyağına karıştırıp kullanmak, kokuyu yemeğin her yerine yayar.
- Zamanlamaya dikkat edin: Uzun pişen yemeklerde kekiği pişirmenin ortasında ya da sonuna doğru eklemek, aromanın kaybolmasını önler. Izgara ve salatada ise doğrudan, servis öncesinde serpilebilir.
Hangi yemeğe ne zaman eklenir?
Aşağıdaki tablo, dağ kekiği kullanırken başlangıç için pratik bir rehber olabilir. Miktarı her zaman damak zevkinize göre ayarlayın.
| Yemek | Ne zaman? | İpucu |
|---|---|---|
| Izgara et ve köfte | Pişirmeden önce ya da servis sırasında | Zeytinyağı ve tuzla karıştırıp ete sürün |
| Fırında tavuk ve patates | Fırına vermeden önce | Yağlı karışımla harmanlayın, kurumasın |
| Sebze yemekleri | Pişirmenin son dakikalarında | Ocaktan almadan hemen önce ekleyin |
| Zeytinyağlı salatalar | Servis öncesinde | Sosa karıştırıp birkaç dakika bekletin |
| Kahvaltı | Sofrada | Zeytinyağına katıp ekmekle banın |
| Kızartmalık peynir | Pişirdikten hemen sonra | Sıcak peynirin üzerine bir tutam serpin |
Dağ kekiği ile sofra fikirleri
Etlerde
Kekik, kırmızı et ve tavukla en çok yakışan baharatlardan biridir. Izgaraya koymadan önce eti biraz zeytinyağı, tuz, karabiber ve ufalanmış kekikle harmanlayıp bir süre buzdolabında bekletmek, kekiğin aromasının etin yüzeyine işlemesini sağlar. Köfte harcına da bir tutam eklenebilir; az baharatlı bir köfte kullanıyorsanız kekiği servis sırasında serpmek, herkesin tabağını kendi ayarlamasına imkân verir. Köfteyi pişirme yöntemleri için keçi köfte nasıl pişirilir yazımıza bakabilirsiniz.
Sebzelerde ve salatalarda
Fırında kızartılmış patates, kabak, patlıcan ve biber, kekikle birlikte çok daha lezzetli olur. Zeytinyağlı bir domates salatasına ya da çoban salatasına bir tutam kekik eklemek, salataya dağ havası katar. Salata sosunda kekiği limon ya da sirkeyle karıştırıp birkaç dakika bekletirseniz aroması sosa daha iyi geçer.
Kahvaltıda
Kahvaltı sofrasında küçük bir kaseye zeytinyağı koyup üzerine ufalanmış kekik ve isterseniz biraz pul biber serpmek, ekmekle banılacak en sade eşliklerden biridir. Bu kase keçi peyniri ve zeytinle birlikte çok yakışır. Bir sofrayı baştan sona kurmak isterseniz köy kahvaltısı nasıl hazırlanır yazımız size fikir verecektir.
Çorbalarda
Mercimek, ezogelin ya da sebze çorbasında kekik, tereyağlı sosun içinde çok iyi iş görür. Tereyağını köpürene kadar ısıtıp ocaktan aldıktan sonra kekiği ve pul biberi ekleyin, ardından çorbanın üzerine gezdirin. Aynı sosu nane yerine kekikle hazırlayarak tarhana çorbası için de farklı bir dokunuş deneyebilirsiniz.
Kızartmalık peynirde
Tavada kızartılmış peynirin üzerine sıcakken serpilen bir tutam kekik, peynirin tuzuyla güzel bir denge kurar. Kızartmalık keçi peyniri yazımızda peyniri yapışmadan kızartmanın yollarını anlattık.
Kekik ve pul biber: iyi bir ikili
Kekik ve kırmızı biber, Anadolu mutfağında sık sık birlikte kullanılır. Izgara etin, kızarmış patatesin ya da zeytinyağlı kahvaltı kasesinin üzerinde ikisi birlikte hem renk hem de tat verir. Acı sevenler için öğütülmüş Çukurören biberi iyi bir eşlikçi olabilir. Bilecik’in Çukurören köyüne özgü bu acı biber, Türk Patent ve Marka Kurumunca coğrafi işaret belgesiyle tescillidir. Acı bir biber olduğu için az miktarla başlayıp damak zevkinize göre artırmanızı öneririz. Tüm baharatlarımızı baharatlar sayfasında bulabilirsiniz.
Kekiğin anlaştığı tek baharat biber değil. Sumakla birlikte soğan salatasına, karabiber ve sarımsakla birlikte et marinasyonuna, limon kabuğu rendesiyle birlikte fırın tavuğuna da yakışır. Yeni bir ikili denerken ikisini de az miktarda kullanın ve tadına bakarak ilerleyin; böylece hangisinin tabağa ne kattığını daha kolay ayırt edersiniz.
İki kısa kekikli tarif
Kekikli fırın patates
- 4 orta boy patates
- 3 yemek kaşığı zeytinyağı
- 1 tatlı kaşığı ufalanmış kekik
- Tuz, karabiber, isterseniz pul biber
- Patatesleri kabuklu ya da soyulmuş olarak elma dilimi şeklinde doğrayın.
- Zeytinyağı, tuz, karabiber ve kekiği bir kasede karıştırıp patatesleri bu karışımla harmanlayın.
- Yağlı kağıt serili tepsiye tek kat dizin; patatesler üst üste binmesin.
- Önceden ısıtılmış fırında, kenarları kızarıp içleri yumuşayana kadar pişirin; pişirmenin yarısında bir kez çevirin.
Kekikli zeytinyağı
Küçük bir kaseye birkaç kaşık zeytinyağı koyun, içine ufalanmış kekik, bir tutam tuz ve isterseniz pul biber ekleyin. Birkaç dakika bekletip ekmekle banın. Bu karışımı ızgara sebzelerin, haşlanmış patatesin ya da kızarmış ekmeğin üzerine gezdirerek de kullanabilirsiniz. Her seferinde kullanacağınız kadar hazırlamak, kekiğin taze aromasını korur.
Kekik nasıl saklanır?
Kuru baharatların en büyük düşmanları nem, ışık ve ısıdır. Kekiğin aromasını uzun süre korumak için:
- Ağzı iyi kapanan bir kapta saklayın; paketten kullanıyorsanız her kullanımdan sonra ağzını iyice kapatın.
- Kabı ocağın ya da fırının hemen yanına değil, serin ve kuru bir dolaba koyun.
- Kekiği tencerenin buharının üzerinde doğrudan paketten serpmeyin; buhar pakete nem taşır. Önce avucunuza ya da bir kaşığa alın.
- Ambalaj üzerindeki saklama koşullarına uyun.
Kekiğin kokusu azalmaya başladıysa avucunuzda ufaladığınızda bunu hemen fark edersiniz. Bu durumda miktarı biraz artırmak gerekebilir.
Özetle
Dağ kekiği, mutfakta küçük bir paketle büyük bir fark yaratan baharatlardandır. Avucunuzda ufalayın, az başlayın, yağla buluşturun ve uzun pişen yemeklerde sona doğru ekleyin. Izgara etten kahvaltı kasesine kadar pek çok tabakta kullanabileceğiniz bu baharatı, ağzı iyi kapanan bir kapta, serin ve kuru bir yerde saklayın. Bir sonraki yemeğinizde tencerenin başında bir tutam kekiği avucunuzda ufalarken çıkan kokuya dikkat edin; o koku, kekiğin tabağa ne katacağını size önceden söyler.
Sık sorulan sorular
Dağ kekiği paketi kaç gram?
Dağ kekiğimiz 50 gramlık paketlerde sunulur.
Kekik nereden geliyor?
Dağ kekiğimiz, ürün adında da yazdığı gibi Kaz Dağlarındandır.
Taze kekik yerine kuru kekik kullanabilir miyim?
Evet. Kuru kekiğin aroması daha yoğun olduğu için tarifte geçen taze kekik miktarından daha azıyla başlayıp tadına bakarak artırmanız önerilir.
Sipariş verdiğim kekik ne zaman kargoya verilir?
Pazartesi–Perşembe saat 10:00’a kadar verilen siparişler aynı gün Yurtiçi Kargo’ya teslim edilir; Perşembe 10:00 sonrası, Cuma, Cumartesi ve Pazar siparişleri Pazartesi kargoya verilir.
