Yumurta nasıl saklanır, tazeliği nasıl anlaşılır?
Yumurta, mutfakta en çok elimizin altında olan ama nasıl korunduğuna en az dikkat ettiğimiz gıdalardan biri. Marketten ya da çiftlikten gelen yumurtayı çoğu zaman buzdolabının kapağındaki gözlere dizer, unuturuz. Oysa yumurta nasıl saklanır sorusunun birkaç basit cevabı var ve bunlar hem tadı hem de kullanım kolaylığını doğrudan etkiliyor. Bu yazıda yumurtayı evde nasıl korumanız gerektiğini, tazeliğini nasıl anlayacağınızı ve çiftliğimizden gelen yumurtaları kutudan çıkarınca neler yapmanız gerektiğini anlatıyoruz.
Yumurtanın kabuğu düşündüğünüzden daha hassas
Yumurta kabuğu sert görünse de gözeneklidir. Bu gözenekler sayesinde yumurta zamanla nem kaybeder, içindeki hava boşluğu büyür; aynı gözenekler çevredeki kokuları da içeri alabilir. Yumurtayı saklarken amacımız bu iki süreci, yani nem kaybını ve koku geçişini yavaşlatmaktır.
Kabuğun dışında, yumurtlanırken oluşan ince ve doğal bir koruyucu tabaka bulunur. Kirli görünen bir yumurtayı saklamadan önce yıkamak bu tabakayı giderir. Bu yüzden genel öneri, yumurtayı kullanacağınız ana kadar yıkamamak; pişirmeden hemen önce yıkamaktır.
Yumurta nasıl saklanır? Temel kurallar
Evinizde uygulayabileceğiniz temel kurallar şunlar:
- Önce paketin üzerine bakın. Yumurtalarımız için önerimiz, ambalaj üzerindeki saklama koşullarına uymanızdır. Paket ne diyorsa ilk kural odur.
- Sıcaklığı sabit tutun. Yumurtayı bir sıcak bir soğuk ortama sokup çıkarmak kabuk yüzeyinde terlemeye yol açar. Buzdolabında saklamaya başladıysanız, dışarıda uzun süre bekletmeyin.
- Kapı rafı yerine iç rafı tercih edin. Buzdolabının kapısı her açılışta ısınır. Yumurtalar iç raflarda daha sabit bir soğuklukta kalır.
- Sivri ucu aşağı gelecek şekilde dizin. Yumurtanın hava boşluğu geniş ucundadır. Geniş uç yukarıda kaldığında sarı ortada durur.
- Kokulu gıdalardan uzak tutun. Soğan, balık, kokulu peynirler ve açık kaplar yumurtanın yakınında olmasın; mümkünse yumurtaları kapaklı bir kutuda saklayın.
- Çatlakları ayırın. Çatlak ya da kırık bir yumurtayı diğerlerinin arasına koymayın; ilk fırsatta pişirerek kullanın.
Sık sorulan bir soru da yumurtanın tezgâhta mı yoksa buzdolabında mı durması gerektiği. Köyde büyüyenler yumurtanın serin bir kilerde, sepet içinde beklediğini hatırlar; şehir mutfakları ise çoğu zaman o serinliği sağlamaz. Hangi yolu seçerseniz seçin, bir kez buzdolabına koyduğunuz yumurtayı tekrar tezgâha almamaya, güneş alan ve ocağa yakın yerlerde bırakmamaya dikkat edin. Kararsız kaldığınızda paketin üzerindeki öneriye dönün.
Buzdolabından çıkardıktan sonra: haşlamadan önce bekletin
Buzdolabında sakladığınız yumurtayı doğrudan kaynar suya atarsanız, ani sıcaklık farkı yüzünden kabuk çatlayabilir. Kabukla ak arasındaki küçük hava balonları ısındıkça genişler ve kabuğa baskı yapar.
Bunu önlemek için yumurtaları haşlamadan yaklaşık 30 dakika önce buzdolabından çıkarın ve oda sıcaklığına gelmelerini bekleyin. Vaktiniz yoksa birkaç dakika ılık suda bekletmek de işe yarar. Suya bir tutam tuz ya da bir tatlı kaşığı sirke eklemek, yumurtayı kaynayan suya kaşıkla yavaşça bırakmak ve su kaynayınca ocağın altını kısmak çatlama riskini azaltan diğer küçük önlemlerdir.
Haşlanmış yumurtayı hemen yemeyecekseniz kabuğunu soymadan, kapalı bir kapta buzdolabında saklayın. Kabuk, soyulmuş yumurtaya göre daha iyi korur.
Tazeliği nasıl anlaşılır? Tuzlu su testi
Bir yumurtanın taze olup olmadığını evde anlamanın en kolay yolu tuzlu su testidir. Derin bir kaba su doldurun, içine biraz tuz karıştırın ve yumurtayı yavaşça bırakın.
| Yumurta suda ne yapıyor? | Anlamı |
|---|---|
| Dibe çöküyor, yan yatıyor | Taze |
| Dipte ama ucu yukarı kalkıyor | Tazeliğini kaybetmeye başlamış; kısa sürede kullanın |
| Su yüzeyinde kalıyor | Bayat |
Bu testin mantığı basittir: taze yumurta bayat yumurtadan daha ağırdır. Bayat yumurta, gün geçtikçe kabuğundaki gözeneklerden su kaybederek hafifler ve içindeki hava boşluğu büyür. Hava boşluğu büyüdükçe yumurta suyun yüzeyine doğru kalkar.
Kırınca da anlaşılır
Yumurtayı bir tabağa kırdığınızda da ipucu alırsınız. Taze yumurtanın sarısı kubbeli durur, akı sarının çevresinde toplanır. Tazeliğini kaybetmiş yumurtada sarı yayvanlaşır, ak tabağa sulu biçimde dağılır. Kokusu farklı gelen bir yumurtayı hiç kullanmayın.
Artan ak ve sarı: kırılmış yumurta nasıl saklanır?
Tatlı ve hamur işi tariflerinde çoğu zaman yalnızca sarı ya da yalnızca ak kullanılır; geriye kalan kısım ne olacak? Kırılmış yumurta nasıl saklanır sorusunun cevabı kabuklu yumurtadan biraz farklıdır, çünkü artık kabuğun koruması yoktur.
Artan akı ya da sarıyı temiz, ağzı sıkı kapanan küçük bir kaba alın ve buzdolabına kaldırın. Sarının yüzeyi açıkta kaldığında kuruyup kabuk bağlar; üzerine birkaç damla su gezdirip öyle kapatmak bunu engeller. Kırılmış yumurtayı uzun süre bekletmeyin, en kısa sürede bir omlette, bir sosta ya da bir hamurda değerlendirin.
Kabın üzerine içinde ne olduğunu ve hangi gün ayırdığınızı yazmak, buzdolabında unutulmuş kapları önler. Özellikle ak ve sarı birbirine çok benzeyen kaplarda durduğunda bu küçük not işinizi kolaylaştırır.
Yumurta dondurulur mu?
Kabuklu yumurta dondurucuya konmaz; içindeki sıvı donarken genişler ve kabuğu çatlatır. Çok fazla yumurtanız varsa ve kısa sürede kullanamayacaksanız, kırıp çırptıktan sonra kapalı bir kapta dondurmak mutfakta bilinen bir yöntemdir. Ak tek başına da dondurulabilir. Çözdürmeyi buzdolabında yapın ve çözülmüş yumurtayı yalnızca pişirerek kullanın; bu şekilde dondurulmuş yumurta sahanda ya da haşlamada değil, omlet, kek ve hamur işlerinde iş görür.
Kutudan çıkarınca: çiftlik yumurtasında ilk adımlar
Çiftliğimizden gelen yumurtaların kargoda kırılmaması için her birini tek tek fileye sarıyor ve özel strafor kutuya yerleştiriyoruz. Bu paketleme yumurtaları yolda korumak için; evde uzun süre saklama kabı olarak düşünülmedi.
Kutu elinize ulaştığında yapmanızı önerdiklerimiz:
- Kutuyu açıp yumurtaları gözden geçirin; fileleri çıkarın.
- Yumurtaları ambalaj üzerindeki saklama koşullarına göre yerleştirin; buzdolabında saklayacaksanız kapaklı bir yumurta kutusu ya da kendi viyolünüz işinizi görür.
- Yumurtaları yıkamadan saklayın; kullanmadan hemen önce yıkayın.
- İlk birkaç yumurtayla tuzlu su testini kendiniz deneyin; tazeliği gözünüzle görmek hoşunuza gidecek.
Yumurtalarımız, Edremit'e bağlı Akçay'daki çiftliğimizde serbest dolaşan, doğanın sunduğu besinlerle beslenen tavuklarımızdan geliyor. Yumurta sayımız o gün için yetersiz kalırsa size telefonla ya da WhatsApp üzerinden haber veriyoruz.
Keçim Benim'de yumurta çeşitleri
Sitemizde iki tür yumurta bulabilirsiniz. Gezen tavuk yumurtası 20 ya da 30 adet seçenekle, tek tek fileye sarılı olarak strafor kutuda gelir. Bu yumurtaların nereden geldiğini ve "gezen tavuk" ifadesinin ne anlattığını gezen tavuk yumurtası nedir yazımızda ayrıntılı anlattık.
Bıldırcın yumurtası ise yine Akçay'daki çiftliğimizde doğal koşullarda yetişen bıldırcınlarımızdan, 12'li paketlerde gelir ve kırılmaya karşı özenle paketlenir. Bıldırcın yumurtası için de aynı kurallar geçerli: paket üzerindeki saklama koşullarına uyun, tazeliği tuzlu su testiyle kontrol edin.
Tüm seçenekleri yumurta kategorimizde görebilirsiniz. Yumurtayı kahvaltıda değerlendirmek isterseniz sucuklu yumurta tarifimiz ve keçi peynirli menemen yazımız ilham verebilir.
Özetle
Yumurta nasıl saklanır sorusunun cevabı aslında birkaç alışkanlıktan ibaret: paket üzerindeki saklama koşullarına uyun, sıcaklığı sabit tutun, kapı rafından ve kokulu gıdalardan uzak durun, sivri ucu aşağı gelecek şekilde dizin ve kullanmadan önce yıkayın. Tazeliğinden emin olmak istediğinizde tuzlu su testi her zaman elinizin altında. Yumurtanın yapısı hakkında daha fazla bilgi için Vikipedi'deki yumurta maddesine göz atabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Yumurtayı saklamadan önce yıkamalı mıyım?
Genel öneri, yumurtayı kullanacağınız ana kadar yıkamamaktır. Kabuğun dışındaki doğal tabaka korunur; yumurtayı pişirmeden hemen önce yıkayabilirsiniz.
Yumurtalar kargoda kırılıyor mu?
Gezen tavuk yumurtalarımızı tek tek fileye sarıp özel strafor kutuya yerleştiriyoruz; bıldırcın yumurtalarını da kırılmaya karşı özenle paketliyoruz. Kapınıza sağlam ulaşması için paketlemeye özen gösteriyoruz.
Yumurtanın ne kadar dayanacağını nereden bilirim?
Ambalaj üzerindeki saklama koşullarına ve bilgilere uyun. Şüphe duyduğunuzda tuzlu su testi yapın; su yüzeyinde kalan yumurtayı kullanmayın.
Yumurtanın kabuk rengi tazelik hakkında bilgi verir mi?
Hayır, kabuk rengi tazeliği göstermez. Tazeliği anlamak için tuzlu su testine ya da kırdığınızda sarının ve akın görünümüne bakın.
